Zabiegi

Zabieg Wazektomii – nowoczesna metoda antykoncepcji:

Ośrodki Badania Nasienia

Czytaj więcej:

Co to jest wazektomia?

Wazektomia jest bezpieczną oraz bardzo skuteczną stałą metodą męskiej antykoncepcji. Jeśli myślisz o wazektomii to nie jesteś sam. Co roku w Stanach Zjednoczonych wykonywane jest ponad 500 000 zabiegów, co oznacza, że zabieg wykonuje średnio 1 na 5 mężczyzn powyżej 35 r.ż. Wśród metod antykoncepcji w Stanach Zjednoczonych wazektomia znajduje się na czwartym miejscu po prezerwatywie, lekach antykoncepcyjnych oraz podwiązaniu jajowodów. W porównaniu do kobiecej sterylizacji (podwiązanie jajowodów) wazektomia jest dużo bardziej bezpieczna, prostsza oraz tańsza.

U zdrowego mężczyzny plemniki wytwarzają się w jądrach a następnie przedostają się do najądrzy. W najądrzach plemniki przebywają od 2 do 10 dni, dojrzewają, stają się ruchome i zdolne do zapłodnienia. W trakcie  orgazmu dochodzi do skurczu najądrzy oraz nasieniowodów i plemniki przedostają się do wzgórka nasiennego gruczołu krokowego oraz cewki moczowej i zostają wydalone z nasieniem, czyli dochodzi do wytrysku. Nasieniowód jest właśnie przewodem łączącym najądrze z gruczołem krokowym. Jego długość wynosi około 30 cm. Jest on łatwo wyczuwalny przez mosznę.

Przebieg zabiegu

Wazektomia polega na przecięciu ciągłości nasieniowodów (przewodów wyprowadzających plemniki z jąder). Jest to nieskomplikowany zabieg wykonywany w warunkach ambulatoryjnych. Nie wymaga stosowania skalpela oraz zakładania szwów. Pozwala to na zmniejszenie ryzyka powstania krwiaka, zakażenia oraz dolegliwości bólowych. Ponadto pacjenci szybciej wracają do aktywności seksualnej.

Najpierw znieczula się skórę moszny tuż nad nasieniowodem (bocznie od miejsca przejścia prącia do moszny). Następnie poprzez kilkumilimetrowy otwór skóry nasieniowód przecina się w odległości minimum 3 cm od najądrza. Końce nasieniowodów zostają podwiązane nicią chirurgiczną lub  ich światło zostaje zamknięte poprzez elektrokoagulację (prąd medyczny wywołujący wysoką temperaturę). Elektrokoagulacja zmniejsza ryzyko ewentualnego ponownego samoistnego połączenia końców nasieniowodu do 0.5%. Z kolei osobne umieszczenie końców nasieniowodu w mosznie (tzw. przełożenie powięzi) zmniejsza ryzyko do prawie zera.

Następnie zabieg wykonuje się po drugiej stronie moszny. Cała procedura zajmuje około 30 minut. Żeby mieć pewność że zabieg został wykonany prawidłowo, wysyłamy małe fragmenty (około 1 cm) nasieniowodów na badanie histopatologiczne w celu potwierdzenia, że przecięto prawidłowe struktury. W trakcie zabiegu pacjenci mają jedynie uczucie dotyku i lekkiego dyskomfortu. W większości przypadków nie ma konieczności stosowania antybiotyku.

Na zdjęciach przedstawiono schemat wazektomii oraz używane do zabiegu narzędzia.

wazektomia gdańsk zabieg - narzędzia

W jakim wieku można wykonać wazektomię?

Sam wiek nie jest czynnikiem decydującym. Na przykład w Stanach Zjednoczonych wazektomię można wykonać po ukończeniu 18 r.ż. Natomiast w krajach skandynawskich dopiero po ukończeniu 25 r.ż. Granica wiekowa zależy więc od prawa obowiązującego w konkretnym kraju.

Obecnie nie istnieją przepisy regulujące ten problem w Polsce, więc do każdego pacjenta podchodzimy indywidualnie. Wielokrotne badania pokazały, że pacjenci którzy wykonali wazektomię przed 25-30 r.ż. dużo częściej żałują swojej decyzji niż pacjenci starsi. Niezwykle istotnym czynnikiem jest świadomość pacjenta, stan cywilny oraz ilość posiadanych dzieci. Decyzja powinna być przemyślana i podjęta bez żadnego stresu.

Ze względu na to, że etyka lekarska zobowiązuje do wzięcia pod uwagę dobro pacjenta, zastrzegamy sobie prawo odmówienia wykonania zabiegu, jeśli stwierdzimy że zabieg negatywnie może wpłynąć na zdrowie psychiczne (żałowanie decyzji, depresja) oraz fizyczne (chęć dalszego posiadania dzieci mimo zabiegu, wykonanie zabiegu z powodów kłopotów w małżeństwie, brak partnera seksualnego). Odmienna orientacja seksualna nie jest czynnikiem ograniczającym wykonanie wazektomii, dlatego zabieg wykonujemy się zarówno u osób homoseksualnych jak i heteroseksualnych.

Czy wazektomia jest odwracalna?

Wazektomia jest odwracalna, lecz ponowne odtworzenie ciągłości nasieniowodów jest zabiegiem dużo bardziej skomplikowanym, kosztownym oraz niegwarantującym przywrócenia płodności. Dlatego wazektomia uważa się za trwałą metodę kontracepcji. Około 2% mężczyzn myśli o ponownym przywróceniu ciągłości nasieniowodów. Z reguły są to osoby, które wykonały wazektomię w młodym wieku oraz osoby, które nie posiadały dzieci przed zabiegiem.

Zabieg odtworzenia ciągłości nasieniowodów nazywa się wazo-wazostomią. Jest to zabieg mikrochirurgiczny wymagający użycia mikroskopu ze względu na bardzo małe światło nasieniowodu. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym i trwa minimum kilka godzin. Nawet przy prawidłowym wykonaniu zabiegu skuteczność wynosi około 60-80 %.

Skuteczność zabiegu spada wraz z upływem czasu od wazektomii i jest bardzo niska już po 10-15 latach od zabiegu (jedynie 25%). Ważnym czynnikiem powodzenia ciąży po rekonstrukcji jest również wiek partnerki. Dlatego pomyślne ciąże, przy skutecznie wykonanym zabiegu, udaje się uzyskać jedynie w 40-70% przypadków. Oprócz tego wiele lat po wazektomii, u większości pacjentów (60-80%), dochodzi do wytworzenia przeciwciał przeciwko własnym plemnikom. Nie jest to groźne dla organizmu mężczyzny, lecz może zmniejszać szansę na zapłodnienie naturalne, gdyż plemniki stają się mniej ruchome. Dlatego pacjentom którzy myślą o wazektomii z ewentualnym późniejszym odwróceniem zabiegu, zalecamy zamrożenie nasienia, które w przypadku niepowodzenia zabiegu może być użyte do pozaustrojowego zapłodnienia.

Czy wazektomia działa natychmiast?

Wazektomia nie działa natychmiast! Dopiero po wykonaniu ogólnego badania nasienia 3 miesiące po zabiegu można ocenić skuteczność wazektomii i dopiero wtedy zrezygnować z dotychczas stosowanych metod kontracepcji. U około 80% pacjentów po upływie 3 miesiący od zabiegu nasienie nie zawiera ruchomych plemników. W przypadku plemników nieruchomych ich ilość nie powinna przekraczać 100 tysięcy w 1 ml. Jednocześnie w przeciągu tych 3 miesięcy niezbędnych jest minimum 20-30 wytrysków, żeby całkowicie „opróżnić” nasieniowody z pozostałych plemników. Jeśli po 3 miesiącach od zabiegu stwierdza się obecność ruchomych plemników w nasieniu lub plemników nieruchomych w ilości większej niż 100 tysięcy w 1 ml, to wykonuje się kolejne badania co 6 tygodni. Obowiązuje ta sama zasada odnośnie ilości wytrysków.

Obecność ruchomych plemników po 6 miesiącach od wazektomii wymaga ponownego wykonania zabiegu. Dlatego po wykonaniu badania nasienia 3 miesiące po zabiegu należy przesłać wynik do urologa, który wykonywał zabieg. Urolog po analizie wyniku poinformuje pacjenta (najczęściej telefonicznie), czy można rozpocząć współżycie bez zabezpieczenia, czy jednak niezbędne są kolejne badania nasienia.

Zasady pobrania nasienia do badania:

  • niezbędne jest powstrzymanie się od stosunku 2-3 dni, jednak nie dłużej niż przez siedem dni,
  • niezbędna jest dwudniowa abstynencja alkoholowa,
  • użycie jałowego pojemnika (plastikowy pojemnik dostępny w każdej aptece),
  • nasienie pobiera się podczas masturbacji, po uprzednim umyciu narządów płciowych. Nasienie nie może zostać pozyskane z prezerwatywy,
  • świeże nasienie powinno być dostarczone do laboratorium w ciągu 30 min od pobrania (lub oddane bezpośrednio w laboratorium). W trakcie transportu nasienie powinno być przechowywane w temperaturze ciała.

Skuteczność wazektomii?

Wazektomia jest najbardziej skuteczną metodą męskiej kontracepcji. Jej skuteczność wynosi ponad 99%. Jednak u 1 na 4000 mężczyzn może dojść do ponownego połączenia się końców przeciętego nasieniowodu po dłuższym czasie od zabiegu i pojawienia się plemników w nasieniu, pomimo prawidłowo wykonanego zabiegu.

Pytania i odpowiedzi

Samoistne połączenie końców przeciętego nasieniowodu to tzw. rekanalizacja. Do rekanalizacji może dojść od kilku miesięcy do kilkunastu lat po zabiegu. Dobrze wiedzieć, że w takim przypadku w nasieniu występuje zawsze dużo mniej plemników (niż u osób bez zabiegu), dlatego ryzyko ciąży jest dużo mniejsze, ale zawsze istnieje.

Czy wazektomia chroni przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową?

Wazektomia nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową oraz HIV, dlatego zaleca się stosowanie prezerwatywy w przypadku niestałych kontaktów seksualnych.

Czy wazektomia wpłynie na moje życie seksualne?

Wazektomia nie zmienia popędu seksualnego (libido), nie wpływa na wzwód, wytrysk oraz nie zmienia intensywności orgazmu, gdyż poziom testosteronu nie zmienia się. Oprócz tego objętość nasienia pozostaje prawie taka sama, gdyż plemniki stanowią znikomą część nasienia (2-5% objętości). Z kolei życie seksualne może być jeszcze bardziej intensywne i przyjemniejsze, ponieważ eliminuje się psychologiczny aspekt „niechcianej ciąży”. Aktywność seksualna  (stosunek, masturbacja) może być wznowiona 7 dni po zabiegu.

Czy wazektomia zwiększa ryzyko nowotworu gruczołu krokowego?

Wielokrotne badania wykazały że wazektomia nie zwiększa ryzyka nowotworu gruczołu krokowego. Dlatego nie zaleca się rutynowych badań PSA w tym przypadku.

Czy wazektomia zwiększa ryzyko nowotworów jąder?

Wazektomia nie zwiększa ryzyka nowotworu jąder.

Czy wazektomia zwiększa ryzyko chorób sercowo naczyniowych?

Wielokrotne badania wykazały, że wazektomia nie zwiększa ryzyka chorób sercowo naczyniowych.

Czy wazektomia może wywołać przepuklinę?

Wazektomię wykonuje się przez kilkumikimetrowe nacięcie skóry moszny, więc w trakcie zabiegu nie narusza się powłok jamy brzusznej. Dlatego sama wazektomia nigdy nie jest przyczyną przepukliny.

Jak przygotować się przed zabiegiem?

  1. Wypełnienie formularza na naszej stronie internetowej. Formularz zawiera pytania dotyczące wywiadu rodzinnego, chorobowego oraz przyjmowanych leków. Poinformuj o obecności stentów, zastawek serca, protez naczyniowych lub rozrusznika. Podaj wszystkie zażywane leki, szczególnie leki przeciwkrzepliwe. Zgłoś ewentualne zakażenia ESBLi MRSA.
    kliknij i pobierz formularz.
  2. Podpisanie świadomej zgody na zabieg.
  3. W dniu zabiegu należy na sucho ogolić skórę moszny oraz wziąć prysznic z mydłem antybakteryjnym dostępnym w aptece (Octenisan). Należy dokładnie umyć mosznę oraz prącie przy ściągniętym napletku. Zmniejsza to ryzyko zakażenia. Nie jest wymagane bycie na czczo.
  4. Należy przyjąć wszystkie zażywane leki oprócz leków przeciwkrzepliwych. Można zastosować leki uspokajające: Xanax 1-1.5 godz. przed zabiegiem lub oxazepam (po zażyciu tych leków nie należy prowadzić pojazdu!).

Jakich leków nie powinienem zażywać przed zabiegiem?

Aspiryna, ketoprofen, ibuprofen oraz naproxen nie powinny być zażywane tydzień przed zabiegiem. Leki te powodują rozrzedzenie krwi i mogą zwiększyć ryzyko krwawienia w trakcie oraz po zabiegu.

Wazektomia – zabieg

Od pacjentów, którzy zapiszą się na zabieg wymagana jest zaliczka na zabieg operacyjny. Zaliczka przyjmowana jest wg. następujących zasad:

  1. Zaliczka stanowi potwierdzenie rezerwacji terminu zabiegu przez pacjenta.
  2. Kwota zaliczki stanowi 500 zł.
  3. Termin wpłaty zaliczki mija 14 dni przed zarezerwowanym terminem zabiegu.
  4. Zaliczka płatna jest przelewem na konto:
    Lifemedica sp. z o.o.
    61 1090 1098 0000 0001 2974 4804
    Tytuł przelewu: zaliczka na wazektomię, data operacji, Imię i Nazwisko pacjenta.
  5. Brak wpłaty zaliczki w określonym terminie przez pacjenta stanowi rezygnację z rezerwacji terminu zabiegu.
  6. Płatność końcowa za zabieg, pomniejszona będzie o kwotę wpłaconej zaliczki.
  7. W przypadku rezygnacji z zabiegu mniej niż 7 dni przed wyznaczonym terminem zabiegu kwota wpłaconej zaliczki przepada.
  8. Zaliczka zostanie zwrócona pacjentowi w pełnej kwocie, jeśli planowany zabieg nie odbędzie się z przyczyn wynikających ze strony Lifemedica.

Jak należy zachowywać się po zabiegu?

Bezpośrednio po zabiegu można wrócić do domu z osobą towarzyszącą.    Nie ma ograniczeń, co do prowadzenia pojazdu, jednak ze względu na możliwe dolegliwości bólowe lepiej, żeby pojazd prowadziła osoba towarzysząca. Znieczulenie miejscowe przestaje działać po około 2 godzinach więc już bezpośrednio po zabiegu można przyjąć pierwszą dawkę leku przeciwbólowego. Przez 48 godzin zaleca się noszenie uciskowych majtek oraz zimne okłady (dostępne w każdej aptece), żeby zapobiec obrzękowi. Zimny okład należy owinąć ręcznikiem i przytrzymać na mosznie około 20 min.

Nie należy pić alkoholu w ciągu 24 godzin po zabiegu. W ciągu 2-3 dni należy ograniczyć wysiłek fizyczny i jedynie wypoczywać. Do podnoszenia ciężarów, ćwiczeń na siłowni oraz  pływania na basenie można wrócić dopiero po 7 dniach od zabiegu.

Wziąć prysznic można po 24 godzinach z kolei kąpiel dopiero po 3 dniach. Narządy płciowe należy dokładnie osuszać ręcznikiem. W ciągu 2 dni zalecamy suchy opatrunek (jałowy gazik) na obszar rany.

Czy po wazektomii występuje ból w okolicy moszny?

Po wazektomii większość pacjentów odczuwa dyskomfort oraz lekki ból w okolicy moszny. Zimne okłady oraz paracetamol pozwalają zmniejszyć dolegliwości. Leki przeciwbólowe jak aspiryna, ketoprofen, ibuprofen oraz naproxen nie powinny być zażywane tydzień przed zabiegiem oraz tydzień po zabiegu, gdyż mogą zwiększyć ryzyko krwawienia i spowodować krwiak w okolicy moszn

Kiedy mogę wrócić do pracy?

Jeśli wykonujesz „siedzącą pracę” w biurze to możesz wrócić do pracy po 2-3 dniach po zabiegu. Z kolei jeśli wykonujesz pracę fizyczną lub pracę wymagającą stałego ruchu, wznowić ją możesz po 5-7 dniach.

Czy po zabiegu wazektomii mogą wystąpić powikłania?

Pomimo że wazektomia jest nieskomplikowanym zabiegiem komplikacje mogą wystąpić jak po każdym innym zabiegu chociaż zdarzają się bardzo rzadko. Dlatego bardzo ważne żeby pacjent był poinformowany o rodzaju ewentualnych powikłań oraz postępowaniu w przypadku ich wystąpienia.

  1. Krwawienie. U mniej niż 5% pacjentów może dojść do krwawienia z okolicy rany na zewnątrz lub wewnątrz moszny oraz do powstania krwiaka. Wykonanie wazektomii bez użycia skalpela zmniejsza ryzyko krwiaka do 0.5%. Najczęściej krwawienie występuje w przeciągu 48 godzin od wykonania zabiegu. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest stosowanie aspiryny, ketoprofenu, ibuprofenu lub naproxenu czyli leków zmniejszających krzepliwość krwi. Należy również wiedzieć że u części pacjentów przy pierwszych stosunkach nasienie może mieć kolor brązowy lub nawet zawierać małe ilości krwi. Jest to związane z zabiegiem i z reguły mija po kilku wytryskach.
  1. Zakażenie. Zakażenie występuje 4% przypadków. Najczęściej jest to lekkie zakażenie skóry moszny, nie wymagające stosowania antybiotyku. Jednak może dojść do zapalenia najądrza. Wtedy kuracja antybiotykowa jest niezbędna. Dlatego zaleca się dokładną higienę narządów płciowych po zabiegu.
  1. Granuloma nasieniowodu. Jest to wyczuwalne zgrubienie pod skórą moszny w miejscu przeciętnego nasieniowodu. Występuje nawet w 15-20% przypadków. Zgrubienie jest spowodowane nieznacznym wyciekiem plemników z jednego końca nasieniowodu wewnątrz moszny. Dookoła wycieku tworzy się odczyn zapalny. W większości przypadków granuloma nie powoduje żadnych dolegliwości, ale czasami odczuwa się lekki dyskomfort, a wyjątkowo rzadko ból. Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwzapalnych. Przy braku poprawy granulomę usuwa się przez małe nacięcie skóry moszny.
  1. Przewlekły ból moszny. Lekki dyskomfort i ból w okolicy moszny występuje kilka tygodni po zabiegu i stopniowo zmniejsza się. Jednak u mniej niż 1% pacjentów może pojawić się tzw. przewlekły ból. Nasilenie dolegliwości może wahać się od lekkiego dyskomfortu do bardzo nasilonego bólu o tępym lub ostrym charakterze. Dokładna przyczyna bólu nie jest znana.

Nie stwierdzono wpływu wieku pacjenta, rasy, metody wazektomii oraz powikłań (krwawienie, krwiak) na powstanie przewlekłego bólu. Opisano kilka możliwych przyczyn. Według jednej z nich po zabiegu wazektomii dochodzi do obrzęku najądrza oraz przeciętego końca nasieniowodu z powodu zastoju plemników. Stopniowo rozwija się włóknienie, które może uciskać na nerwy powrózka nasiennego.

Według innej teorii wynaczynienie plemników z przeciętych końców nasieniowodu wywołuje silny stan zapalny, który rozprzestrzenia się na nerwy powrózka. Leczenie obejmuje stosowanie  ciepłych okładów, leków przeciwzapalnych przez dłuższy okres oraz ostrzyknięcie powrózka nasiennego lekami sterydowymi. Antybiotyków nie stosuje się, gdyż nie jest to zapalenie bakteryjne. W wyjątkowo rzadkich przypadkach niezbędnym może być wykonanie zabiegu usunięcia najądrza, odnerwienia powrózka nasiennego lub ponownego odtworzenia ciągłości nasieniowodu. W przypadku obecności granulomy powrózka (większego zgrubienia) należy rozważyć jej chirurgiczne wycięcie.

Kiedy muszę pilnie zgłosić się do lekarza?

  • w przypadku wystąpienia gorączki (>38C) oraz dreszczy,
  • w przypadku trudności w oddawaniu moczu (ból, pieczenie, swędzenie, częste oddawanie moczu, naglące parcia na mocz),
  • w przypadku dużego lub narastającego obrzęku moszny (zwiększenie objętości moszny),
  • w przypadku krwawienia z miejsca zabiegu, które nie udaje się zatrzymać uciskiem gazika przez 15 minut.