Aktualności

Obrzęk limfatyczny jest przewlekłą chorobą związaną z zaburzeniami w odpływie chłonki, wytwarzanej przez węzły chłonne. Jest to niebezpieczne schorzenie, które w stadium zaawansowanym może doprowadzić do poważnych powikłań, w tym amputacji kończyn.

Przyczyny

Obrzęk limfatyczny dzielimy na pierwotny i wtórny. Pierwotny jest wynikiem wad wrodzonych (np. braku naczyń chłonnych, ich małej ilości lub zbyt małej szerokości). Obrzęk limfatyczny również może być spowodowany chorobą Milroya – jest to choroba dziedziczna. Wtórny obrzęk limfatyczny pojawia się jako skutek uszkodzenia lub usunięcia węzłów chłonnych – przez zabieg operacyjny, radioterapię, uraz lub rany. Czasami przyczynami wtórnego obrzęku limfatycznego mogą stać się przewlekła niewydolność żylna, infekcje oraz choroby tkanki łącznej.

Objawy

Choroba rozwija się powoli, przez długi czas pozostaje bezobjawowa, co wywołane jest stopniowym przeciążeniem układu limfatycznego. W tym czasie proces patologiczny może być wykryty jedynie przy pomocy badań profilaktycznych.

Gdy dochodzi do zaawansowanej formy – pojawia się obrzęk – najczęściej w okolicy kostki lub na przodostopiu. Na początkowym stadium obrzęk znika po uniesieniu nogi. Z czasem jednak obrzęk się nasila. Skóra staje się stwardniała i grubsza, traci swoją elastyczność – po pewnym czasie pojawiają się drobne bruzdy i pomarszczenia, co jest nazywane „skórką pomarańczy”.
Dochodzi do przerostu brodawek skórnych. Zwiększa się przesiąkanie chłonki przez skórę, paznokcie przyjmują żółty kolor. W tym czasie skóra staje się podatna na zakażenia i infekcje. Mogą pojawiać się trudno gojące się rany.
Ze zwiększeniem obrzęku pojawiają się trudności w poruszaniu kończyną – często chory może unieść ją tylko za pomocą rąk.

Powikłania

W przebiegu obrzęku limfatycznego skóra staje się bardziej podatna na zakażenia i infekcje (bakteryjne i grzybicze). Mogą powstawać trudno gojące się rany. W 20-35% przypadków dochodzi do nawracających zapaleń naczyń chłonnych oraz róży.

Nieleczony obrzęk limfatyczny wywołuje zmiany w obrębie kości i stawów. Może dojść do upośledzenia ruchomości w stawach, a później i do zmian zwyrodnieniowych.
Rzadszym powikłaniem przewlekłego obrzęku limfatycznego jest nowotwór złośliwy – mięsak limfatyczny.

Leczenie

Na początkowym stadium rozwoju choroby może wystarczyć leczenie zachowawcze, polegające na zmianie stylu życia oraz fizjoterapii – tzw. kompleksowa terapia limfatyczna. Na nią składają się drenaż limfatyczny, bandażowanie kompresyjne oraz kinezyterapia. Często dodatkowo są stosowane specjalne preparaty miejscowe, chroniące przed zakażeniami, oraz leki zmniejszające obrzęki i poprawiające przepływ chłonki.

W bardziej zaawansowanych stadiach często niezbędny jest zabieg chirurgiczny. Może być przeprowadzony zabieg mikrochirurgiczny, polegający na przeszczepie naczyń limfatycznych, aby usprawnić przepływ chłonki.