Aktualności

„Tętniak aorty – to biologiczna bomba zegarowa. Należy leczyć ją jak najwcześniej”

Tętniak aorty często nazywany jest “cichym zabójcą”, ponieważ przez długi czas pozostaje bezobjawowy. Pierwsze objawy mogą pojawić się dopiero w chwili pęknięcia tętniaka, co w połowie przypadków kończy się śmiercią.
Tętniakiem nazywamy poszerzenie aorty przynajmniej o 50% jej średnicy. Średnica prawidłowej aorty ma 15-20 mm, natomiast gdy ta wartość przekracza 30 mm – mamy do czynienia z tętniakiem. Najczęściej dotyczy odcinka zwanego aortą brzuszną. Przeważnie rozwija się po 40 roku życia. Częściej spotykane jest u mężczyzn.

Wyróżniamy dwie formy tętniaka aorty – prawdziwy oraz rozwarstwiający. W przypadku tętniaka prawdziwego jest to workowate rozszerzenie naczynia, przy którym fizjologiczna struktura ściany została zachowana. W przypadku tętniaka rozwarstwiającego dochodzi do pęknięcia zmiany. Powstaje tzw. „rozwarstwienie” błony naczynia, do którego trafia krew. Prąd krwi może przebić się na zewnątrz (jest to stan zagrażający życiu) lub wrócić do naczynia przez ponowne pęknięcie.

Przyczyny

Tętniak aorty powstaje na skutek patologicznych zmian w obrębie ściany tętnicy. Najczęściej bardzo istotną rolę odgrywają przewlekłe procesy chorobowe: miażdżyca naczyń tętniczych, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zmiany zapalne w ścianie aorty. Czynniki szkodliwe, zwiększające ryzyko powstania choroby to: palenie tytoniu, podwyższony poziom cholesterolu. Choroba może występować na skutek defektu genetycznego. Tętniak również może powstać jako skutek urazu czy zapalenia.

Objawy

Przeważnie tętniaki nie powodują dolegliwości i zostają wykryte przypadkowo (np. podczas badania profilaktycznego). Natomiast jeśli doszło do objawów, jest to ból i uczucie tętnienia w klatce piersiowej. Ból jest odczuwany w brzuchu, plecach lub klatce piersiowej.

Może dojść do uciskania przez tętniaka sąsiednich narządów. W tym przypadku pojawiają się dodatkowe objawy: duszność, chrypka, kaszel, zaburzenia w połykaniu.

Powikłania

Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem jest pęknięcie tętniaka. Często jest to pierwszy odczuwalny objaw choroby. Wtedy dochodzi do masywnego wewnętrznego krwotoku. Człowiek odczuwa mocny ból, dochodzi do gwałtownego spadku ciśnienia. Jest to stan poważnego zagrożenia życia, ponieważ większość przypadków pęknięcia tętniaka kończy się śmiercią. Tętniak aorty również może być przyczyną zatorów w innych narządach, prowadzić do zawału serca lub udaru mózgu.

Leczenie

Kluczem do sukcesu jest wczesne rozpoznanie i szybkie wdrążenie odpowiedniego leczenia. Dlatego dużą rolę odgrywają badania profilaktyczne (np. USG). Leczenie zależy od rodzaju tętniaka oraz jego rozmiaru. Jeśli ma on średnice powyżej 5 cm lub szybko rośnie – w tym przypadku zalecana jest „klasyczna” operacja, polegająca na wszyciu protezy naczyniowej w miejsce tętniaka. Dostępne są również metody wewnątrznaczyniowe – wszczepienie stent-graft poprzez tętnicę udową – dochodzi wtedy do zamknięcia światła tętniaka od środka aorty.

W przypadku mniejszych tętniaków zwykle wystarcza leczenie zachowawcze, polegające na działaniach profilaktycznych: leczenie nadciśnienia tętniczego, normalizacja poziomu cholesterolu, zaprzestanie palenia tytoniu, kontrola wielkości tętniaka w okresowych badaniach.