Aktualności

O wnętrostwie (także nazywane jako niestąpienie jąder) mówimy gdy stwierdza się brak jednego lub obu jąder w mosznie. Zamiast moszny znajdują się one w kanale pachwinowym lub jamie brzusznej.

Wada ta jest na ogół spotykana u noworodków, częściej u dzieci urodzonych przed przewidywanym terminem. W dużym odestku przypadków jądra same zstępują do moszny w ciągu pierwszych trzech miesięcy życia. Jeśli do tego nie doszło – możliwe jest samoistne zstąpienie jąder do 3 roku życia, lecz wymaga to obserwacji, a najlepiej po poradę zgłosić się do lekarza.

Wnętrostwo może być wrodzone lub nabyte. O wnętrostwie nabytym mówimy gdy w okresie niemowlęcym je wykluczono, natomiast zostało zauważone podczas dalszego rozwoju dziecka.

W przypadku niezstąpienia jąder bardzo ważne jest podjęcie odpowiednich działań, ponieważ jest to dolegliwość niebezpieczna dla dziecka. Ponadto temperatura panująca w jamie brzusznej wpływa niekorzystnie na jądra oraz spermatogenezę, czyli proces tworzenia plemników. Może to doprowadzić do nowotworu lub bezpłodności.

Na czym polega wnętrostwo?

Wnętrostwo jest silnie związane z zaburzeniami hormonalnymi. Rozwijające się jądra produkują za mało androgenów, które wpływają na proces zstępowania. Istnieje również podłoże anatomiczne tego schorzenia polegające na nieprawidłowej budowie najądrza oraz jego nieprawidłowego połączenia z jądrem. W zależności od położenia możemy wyróżnić kilka typów wnętrostwa:

  • Jądro brzuszne – w czasie badania jądro pozostaje niewyczuwalne. Często znajduje się powyżej pierścienia pachwinowego głębokiego. Można je stwierdzić w badaniu USG lub tomografii komputerowej.
  • Jądro kanałowe – czyli jądro wyczuwalne podczas badania, ale nie ma możliwości przesunięcia go do moszny. Przy tym może występować też przepuklina pachwinowa. W tym przypadku jądro zatrzymało się pomiędzy pierścieniem wewnętrznym i zewnętrznym kanału pachwinowego.
  • Jądro ektopiczne – jądro podczas zstępowania zbacza z prawidłowej drogi. Przemieszczenie może mieć charakter kroczowy, udowy , do przestrzeni nadłonowej, do przeciwnej strony moszny, do powierzchniowego zachyłka kanału pachwinowego.
  • Jądro wędrujące – podczas badania możliwe jest sprowadzenie jądra do moszny, często cofa się ono jednak do kanału pachwinowego.

Przyczyny wnętrostwa

Do niezstępowania jąder może przyczynić się wiele rzeczy. Co prawda nie poznano do końca dlaczego niektóre dzieci rodzą się z tą dolegliwością, a inne nie, ale  niektóre czynniki zwiększają prawdopodobieństwo niewłaściwego umiejscowienia jąder.

Na pewno wpływ ma na to przedwczesny poród, ponieważ dziecko nie ma wtedy szansy całkowicie rozwinąć się w łonie matki, a jądra pozostają niedojrzałe. Związek z wnętrostwem ma również niska waga urodzeniowa chłopców.  Rzadko zdarza się, że związek ze schorzeniem mają czynniki genetyczne. Przyczyną może być również zażywanie przez matkę w okresie ciąży środków przeciwbólowych, które zawierają ibuprofen, paracetamol oraz kwas acetylosalicylowy. Ryzyko rośnie gdy ciężarna kobieta przyjmuje te leki w drugim trymestrze ciąży.

Przyszła matka nie może również pić alkoholu oraz powinna ograniczyć przyjmowanie dużych dawek kofeiny.  Niebezpieczne są również zaburzenia hormonalne podczas ciąży. Bezpośrednią przyczyną może też być wcześniej wspomniana niepoprawna budowa anatomiczna dziecka ( np. nieprawidłowe przyczepienie jądrowodu).

Rozpoznanie

Rozpoznanie wnętrostwa przeprowadza się na podstawie badania palpacyjnego ( fizykalnego) – czy jądro jest wyczuwalne, czy nie. Lekarz powinien przy każdym badaniu kontrolnym sprawdzić czy jądra dziecka są na właściwym miejscu. W przypadku stwierdzenia wnętrostwa  należy odróżnić czy jądro jest niezstąpione czy wędrujące. Jądro niezstąpione można obserwować w badaniu USG gdy znajduje się w kanale pachwinowym, jeśli chodzi o jądro wewnątrzbrzuszne USG nie daje zadowalających wyników. Badanie ultrasonograficzne pozwala jednak określić czy jądra będą się w stanie same przemieścić do moszny. Przy badaniu jądra wewnątrzbrzusznego można zastosować technikę laparoskopową, która pozwoli dokładnie zlokalizować jądro.

Leczenie

Na samym początku leczenia podawane są gonadotropiny, czyli hormony, które powinny pomóc zstąpić jądrom na właściwe miejsce. Podaje się je w kilku dawkach, a ich ilość i skład są zależne od wieku i wagi małego pacjenta. Terapia ma postać zastrzyków i trwa zwykle kilka tygodni. Jeśli ta metoda zawiedzie konieczna będzie orchidopeksja, czyli operacyjne przełożenie jądra do moszny oraz zadbanie o odpowiednie mocowanie, które zapobiegać będzie ponownemu cofaniu się jąder. Leczenie wnętrostwa powinno rozpocząć się jak najszybciej, aby uniknąć nieprzyjemnych powikłań.