Żylaki kończyn dolnych należą do jednych z najczęściej spotykanych chorób. Według ostatnich danych dotknięta tą dolegliwością jest co druga dorosła osoba. Częstość występowania żylaków kończyn dolnych rośnie wraz z wiekiem i częściej dotyka kobiety niż mężczyźni. Tą medyczną nazwą nazywane jest trwałe poszerzenie żył powierzchownych. Pojawienie tej choroby jest oznaką istnienia przewlekłej niewydolności żylnej. Jest to choroba postępująca, dlatego wymaga jak najszybszej konsultacji z chirurgiem naczyniowym i wdrążenia odpowiedniego leczenia.

Przyczyny

Obecność żylaków świadczy o przebiegu przewlekłej niewydolności żylnej. Do beźpośrednich przyczyn pojawienia się żylaków należą zmiany w strukturze ścianek żyły. Wpływają na to predyspozycje genetyczne (w 70% przypadków), które współistnieją z innymi czynnikami ryzyka. Na inne czynniki ryzyka przede wszystkim składają się długie przebywanie w pozycji siedzącej lub stojącej, brak aktywności fizycznej, otyłość, stosowanie leków hormonalnych i inne. Wzrost ciśnienia w żyłach na skutek długotrwałej pozycji stojącej lub siedzącej doprowadza do ich rozszerzania – również w miejscu zastawek żylnych. A więc w miejscu zastawki dochodzi do niewydolności jej pracy i cofania się krwi. Również z wiekiem dochodzi do włóknienia w ścianach żył, co powoduje osłabienie i rozszerzenie „światła” żył.

Objawy

Na początku rozwoju choroby żylaki nie powodują żadnych dolegliwości. Jedyne co może przeszkadzać i pobudzać do wizyty u lekarza – to powody kosmetyczne. Żylaki kończyn dolnych objawiają się jako charakterystyczne pojedyńcze lub mnogie (ułożone w sieć) niebieskawe widoczne żyły i żyłki. Są to tzw. pajączki.

Wokół kostek mogą pojawiać się wypryski i przebarwienia. W następnym etapie rozwoju choroby występuje uczucie ciężkości kończyn. To uczucie nasila się w godzinach wieczornych i nocnych. Im wcześniejsze w ciągu dnia jest pojawienie uczucia „pełności” nóg – tym badziej zaawansowana jest choroba. Również można zauważyć u siebie obrzęki wokół kostek, a następnie i całego podudzia. Z rozwojem choroby te obrzęki coraz częściej ustępują. W stanie zaawansowanym żylaki są widoczne w obrębie całej kończyny.

Powikłania

Nieleczone żylaki kończyn dolnych często stają się przyczyną stanów zapalnych. Z czasem powstają otwarte bolesne rany na nogach, które potocznie są nazywane wrzodami na żylakach. Te stany zapalne mogą doprowadzać do poważnych powikłań. Jednym z najgroźniejszym jest owrzodzenie żylne goleni. Inne poważne powikłania to zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych i samych żylaków, zakrzepica zył głębokich. W przebiegu zakrzepicy może dojść do oderwania skrzepu i włączenia go w krwiobieg – to może wywołać zator płuc i doprowadzić do kalectwa lub śmierci. Przewlekłe i nieleczone żylaki na skutek zaburzeń krążenia krwi mogą doprowadzać do brązowienia skóry łydek.

Skuteczne leczenie

Na moment dzisiejszy stosowane jest kilka skutecznych metod leczenia w zależności od stopnia zaawansowania choroby oraz wyników badań. Skuteczna jest terapia uciskowa, polegająca na noszeniu rajstop przeciwżylakowych. Nie zaleca się samemu kupować takiego ubrania, ponieważ ich dobór powinien przeprowadzić lekarz po odpowiednim badaniu i pomiarach. Rajstopy przeciwżylakowe mają różny stopień ucisku – nieodpowiednio dobrane mogą nie przynieść oczekiwanych efektów.

Inną stosowaną metodą jest skleroterapia. Jest to procedura, polegająca na zamykaniu dotkniętych chorobą żył powierzchownych i bezpośredniej aplikacji preparatów leczniczych. Mogą być stosowane niskie albo wysokie temperatury w przebiegu operacji z użyciem sondy laserowej. Do bardziej inwazyjnych metod nalezy operacja.